De tips in een notendop: af en toe samen kijken en het vaak bespreken.
Samen kijken en praten
'Kijk samen' luidt vaak het advies. Is dat in de praktijk wel te realiseren? Uit onderzoek van de Stichting Kijk Onderzoek (SKO) blijkt samen kijken in de afgelopen zeven jaren te zijn toegenomen van 51% naar 65% (infeite.nl, 8 augustus 2006).
Samen kijken is leuk en goed, maar praat vooral ook over tv(-programma's):
- In hoeverre doorziet je kind de ‘taal’ van tv (vervolg, flashbacks, wisseling omgeving)?
- Bespreek de verschillen tussen gebeurtenissen op tv en de echte wereld.
- Leef met de slachtoffers mee en bespreek de gevolgen van de gebeurtenissen op tv in vergelijking met dergelijke gebeurtenissen in het echt.
- Een slecht programma kan aanleiding zijn voor een gesprek over een moeilijk onderwerp (fout gedrag, seks).
- Bespreek 'smaken': wat vindt je kind wel en niet leuk, wat vindt jij zelf wel en niet leuk en waarom, etc.
- Je kunt je negatieve houding ten opzichte van bepaalde acties op tv uiten. Kinderen zijn gevoelig voor de mening van ouders (kopieergedrag).
- Door te discussiëren leert je kind gedachten onder woorden te brengen en een eigen mening te beargumenteren.
Voorbeeldfunctie
Kinderen imiteren gedrag. Bekijk je eigen televisiegedrag eens kritisch: Hoe vaak en hoe lang kijk ik eigenlijk televisie? Hoeveel tijd besteed ik aan andere activiteiten zoals lezen, praten en stoeien? Naar welke programma’s kijk ik als mijn kind in dezelfde ruimte aanwezig is?
Grenzen en afspraken
Andere bezigheden zijn van groot belang voor de ontwikkeling van je kind. Maak duidelijke afspraken over de lengte en het tijdstip van het tv kijken (bijvoorbeeld niet vlak voor het naar bed gaan in verband met nachtmerries, bedplassen).
Hoe eerder, hoe beter. Het kost zeven dagen strijd om 'aangeleerd gedrag' te veranderen. Benoem uitzonderingen. Vermeld de situatie waardoor je besluit dat je kind langer mag kijken en benadruk dat je de volgende keer weer de oorspronkelijke afspraak aanhoudt.
Handigheidjes om het gemakkelijker te maken de afspraken aan te houden: kookwekker, opnemen op video (ook handig met kinderen in verschillende leeftijden), afleiden, bewust een programma uitkiezen, tv uitzetten als programma voorbij is of als er geen interesse meer is.
Kijkwijzer
De Kijkwijzer-symbolen geven advies over het mogelijke effect van een tv-programma op kinderen van een bepaalde leeftijd. Het systeem is in het leven geroepen om je in je televisie-opvoeding bij te staan. Veel kinderen raken er aan gewend en hanteren de symbolen op een gegeven moment ook zelf graag als een duidelijke grens voor het wel of niet zien van tv-programma's. Voor informatie: www.kijkwijzer.nl
Je eigen tv-kind
Kijk goed naar het gedrag van je kind tijdens en na het kijken van tv. Enkele voorbeelden van reacties:
- druk spel of dwarse houding in de omgang na een gewelddadig programma
- handen voor ogen of oren tijdens het kijken naar een spannend programma is een vluchtpoging (voor angstige televisie-elementen)
- bedplassen, nachtmerries, wakker worden na spannende tv vlak voor het slapen gaan
De invloed van televisie hangt niet alleen af van het karakter van je kind. Soms is een kind er gevoeliger voor in bepaalde omstandigheden (drukte, spanningen). Of het kijkgedrag kan veranderen doordat de omgeving wijzigt (andere school/vriendjes). Ook de inhoud kan elke keer voor een andere reactie zorgen.
Samengevat in drie tips:
1. Kijk als het kan samen en bespreek wat er te zien is.
2. Kijk goed naar je kind en bespreek gedragsveranderingen na het kijken.
3. Maak afspraken (wanneer, hoe lang, waarnaar).
